ڳوٺ گھنور پرھياڙ
ديبُل انتظاميہ • • جايون
سنڌ جي زرخيز ۽ تاريخي سرزمين تي ڪيترائي اهڙا ڳوٺ آباد آهن، جن پنهنجي مٽيءَ مان اهڙا انمول هيرا پيدا ڪيا آهن، جن پنهنجي علم، فن، سياست ۽ سماجي خدمتن ذريعي پوري سنڌ جو نالو روشن ڪيو آهي. اهڙن ئي تاريخي، علمي ۽ سياسي شعور رکندڙ ڳوٺن ۾ ڳوٺ گھنور پرھياڙ جو نالو انتهائي اهميت جو حامل آهي. يونين ڪائونسل ھبيري جي ديھ ڪانڌاري ۾ واقع هي ڳوٺ، سنڌ جي مشهور روھڙي ڪئنال جي ڀر ۾ آباد آهي، جتان نه رڳو علائقي جون زمينون سرسبز ٿين ٿيون، پر هن ڳوٺ جي مٽي پڻ علم ۽ ادب جي خوشبوءِ سان مهڪندي رهي آهي.
*جاگرافيائي بيھڪ ۽ سماجي جوڙجڪ*
ڳوٺ گھنور پرھياڙ پنهنجي جاگرافيائي اهميت سبب آس پاس جي ڳوٺن جو مرڪز رهيو آهي. هن ڳوٺ جي چوڌاري ڳوٺ ميوو پرھياڙ، مٺو خان ڪليار، جسڪاڻين جا ڳوٺ ۽ ٻيون ڪيتريون ئي وسنديون آباد آهن. روڊن جي بهتر رابطن سبب هن ڳوٺ مان سڌو سنئون قاضي احمد، دوڙ، دولت پور ۽ موري جهڙن اهم شهرن ڏانهن آساني سان سفر ڪري سگهجي ٿو. ڳوٺ جي مکيه چوڪ تي "پرھياڙ اسٽاپ" واقع آهي، جيڪو مقامي ماڻهن جي ڪچهرين ۽ ڪاروبار جو مرڪز آهي؛ هتي هوٽلون ۽ مختلف دڪان موجود آهن، جتان ڳوٺاڻن کي روزمره جي زندگيءَ جون سموريون بنيادي ضرورتون آسانيءَ سان ميسر ٿي وڃن ٿيون.
سماجي طور تي هي ڳوٺ ڀائيچاري ۽ امن جو گهوارو آهي. هتي پرھياڙ، چنا، لوھاچ ۽ ڏاھري سميت مختلف ذاتين جا ماڻهو صديون کان پاڻ ۾ کير کنڊ ٿي رهن ٿا. ڳوٺ ۾ ديني ۽ دنيوي تعليم لاءِ ٽي مسجدون ۽ هڪ گورنمينٽ پرائمري اسڪول قائم آهي، جيڪو نسلن جي آبياري ڪري رهيو آهي.
*علم، ادب ۽ سياست جا روشن ستارا*
ڪنهن به ڳوٺ جي سڃاڻپ ان جا باشعور ماڻهو هوندا آهن، ۽ ڳوٺ گھنور پرھياڙ ان حوالي سان انتهائي خوشنصيب رهيو آهي. هن ڳوٺ جي مٽيءَ مان اهڙيون عظيم شخصيتون پيدا ٿيون، جن سنڌ جي قومي، علمي ۽ انتظامي ميدانن ۾ پاڻ مڃايو:
* استاد محمد صديق پرھياڙ: هي هن ڳوٺ جو اهو روشن ستارو آهي، جنهن فن ۽ فڪر جي دنيا ۾ پنهنجو نالو امر ڪيو. پاڻ سنڌ جو مشهور اداڪار، سچو قومپرست، سنڌ جي عظيم رهنما سائين جي ايم سيد جو ويجھو ساٿي ۽ سنڌ جي انقلابي شاعر راشد مورائي جو گهرو دوست رهيو. سندس فن ۽ قومي جدوجهد اڄ به سنڌ جي تاريخ جو حصو آهن.
* استاد محرم الدين پرھياڙ: تعليم جي ميدان ۾ سندس خدمتون وسارڻ جوڳيون ناهن. پاڻ گورنمينٽ ھائر سيڪنڊري اسڪول ھبيري جا پرنسپال رهيا ۽ علائقي ۾ تعليم جي روشني ڦهلائڻ لاءِ ڀرپور ڪردار ادا ڪيو.
* غازي خان پرھياڙ: اعليٰ تعليمي ادارن ۾ هن ڳوٺ جي نمائندگي ڪندي، غازي خان پرھياڙ مهراڻ يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي ۾ اسٽوڊنٽ ويلفيئر آفيسر ۽ سينڊيڪيٽ ميمبر جهڙن اهم عهدن تي فائز رهي شاگردن جي ڀلائي لاءِ ڪم ڪيو.
* محمد ھاشم پرھياڙ ۽ لعلڻ خان پرھياڙ: ڳوٺ جي سماجي ڍانچي کي مضبوط رکڻ ۽ فيصلن ۾ انصاف قائم رکڻ ۾ محمد ھاشم پرھياڙ ۽ ڳوٺ جي چڱي مڙس لعلڻ خان پرھياڙ جو ڪردار هميشه ساراهه جوڳو رهيو آهي.
* استاد احمد بخش پرھياڙ: ڳوٺ جي پرائمري اسڪول ۾ پڙهائيندڙ استاد احمد بخش پرھياڙ، جيڪو هاڻي پنهنجي ملازمت جي ريٽائرمينٽ جي ويجهو آهي، تنهن پنهنجي پوري حياتي ڳوٺ جي ٻارن کي علم جي زيور سان سينگارڻ ۾ وقف ڪري ڇڏي آهي.
*سياسي شعور ۽ جمهوري روايتون*
سياسي طور تي ڳوٺ گھنور پرھياڙ انتهائي متحرڪ رهيو آهي. اليڪشن جي ڏينهن ۾ گورنمينٽ پرائمري اسڪول گھنور پرھياڙ ۾ پولنگ بوٿ قائم ڪيو ويندو آهي. هتان جي عوام ۾ سياسي وابستگي تمام گهري آهي؛ روايتي طور تي هتان هر اليڪشن ۾ پاڪستان پيپلز پارٽي (PPP) کي اڪثريت سان ووٽ ملندا آهن، جڏهن ته مخالف ڌر طور سنڌ يونائيٽڊ پارٽي (SUP) جا ڪارڪن ۽ ميمبر پنهنجي سياسي سرگرمين سان ميدان ۾ موجود هوندا آهن، جيڪو هن ڳوٺ جي صحتمند سياسي ماحول جي عڪاسي ڪري ٿو.
*زراعت، معيشت ۽ ماحولياتي چئلينج*
معاشي طور تي هن ڳوٺ جو دارو مدار زراعت تي آهي. روھڙي ڪئنال جي پاڻيءَ جي بدولت هتي ساريون، ڪڻڪ، وؤڻ (ڪپهه) ۽ ٻيا موسمي فصل ڀرپور نموني لهن ٿا، جيڪي علائقي جي خوشحاليءَ جو ضامن آهن. ڳوٺ جي چوڌاري ننڍيون وڏيون ڍنڍون ۽ مڇين جا تلاءُ پڻ موجود آهن، جيڪي نه رڳو روزگار جو ذريعو آهن پر برساتن جي موسم ۾ برساتي پاڻيءَ جي نيڪال جو اهم ڪم پڻ سرانجام ڏين ٿا. تنهن هوندي به، ماضيءَ جي ٻوڏن ۽ سيلاب سبب ڳوٺ جي آس پاس جون ڪيتريون ئي زمينون بنجر پڻ ٿي چڪيون آهن، جن کي ٻيهر آباد ڪرڻ لاءِ حڪومتي ڌيان جي ضرورت آهي.
ڳوٺ گھنور پرھياڙ رڳو سرن ۽ مٽيءَ سان ٺهيل گهرن جو مجموعو ناهي، پر هي سنڌ جي تهذيب، مهمان نوازي، سياسي شعور ۽ علمي روايتن جو امين آهي. جيڪڏهن هن ڳوٺ جي بنجر زمينن جي سڌاري، اسڪول جي اپگريڊيشن ۽ بنيادي سهولتن تي وڌيڪ توجهه ڏني وڃي، ته هي ڳوٺ مستقبل ۾ به سنڌ لاءِ اهڙا ئي قابل فخر فرزند پيدا ڪندو رهندو.
اهم معلومات ۽ تفصيل
- شهر
- قاضي احمد
- علائقو / ضلعو
- شھيد بينظير آباد
- ماڳ جو قسم
- ڳوٺ
- قائم ٿيو / دور
- معلومات ناھي
- تاريخي اهميت
- علم، ادب، سياست، زراعت
سهولتون
- اسڪول،مسجد،اوطاق
سرگرميون
- علم،ادب،سياست،زراعت
موضوع
- ڳوٺ گھنور پرھياڙ
- ڳوٺ