مڪلي قبرستان

مڪلي قبرستان (Makli Necropolis) دنيا جي وڏن تاريخي قبرستانن مان هڪ آهي، جيڪو ٺٽي شهر جي ويجهو واقع آهي. هي تقريباً 10 چورس ڪلوميٽرن جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي ۽ هتي لکين قبرون ۽ مقبرا موجود آهن. هي قبرستان 14 صدي عيسويءَ کان 18 صدي عيسويءَ تائين سنڌ جي مختلف حڪمران خاندانن، جهڙوڪ سما، ارغون، ترخان، ۽ مغلن جي آخري آرامگاهه آهي.

مڪلي پنهنجي شاندار فنِ تعمير (Architecture) ۽ پٿر تي ٿيل نفيس نقاشي (Stone Carving) جي ڪري مشهور آهي. هتي موجود مقبرا مختلف طرزِ تعمير جو نمونو پيش ڪن ٿا، جن ۾ مقامي سنڌي، ايراني، ۽ وچ ايشيائي اثر نمايان آهن. ڄام نظام الدين ٻيون (ڄام نندو) جو مقبرو پنهنجي خوبصورتي ۽ پٿر جي ڪم جي ڪري خاص اهميت رکي ٿو، جنهن ۾ هندو ۽ اسلامي آرٽ جو ميلاپ نظر اچي ٿو.

ان کان علاوه، عيسيٰ خان ترخان ٻيون، مرزا جاني بيگ، ۽ ديوان شرفا خان جا مقبرا به ڏسڻ وٽان آهن. ڪيترن ئي مقبرن تي قرآني آيتون ۽ جاميٽريڪل ڊزائينون انتهائي مهارت سان اڪيريل آهن. مڪلي نه رڳو بادشاهن جو قبرستان آهي پر هتي ڪيترن ئي صوفين، بزرگن، ۽ عالمن جون قبرون پڻ آهن، جن ۾ شيخ حماد جمالي ۽ ٻيا شامل آهن، جنهن ڪري هي جڳهه روحاني سڪون جو مرڪز پڻ آهي.

1981ع ۾ يونيسڪو (UNESCO) مڪلي کي عالمي ورثي (World Heritage Site) جي فهرست ۾ شامل ڪيو. هي ماڳ سنڌ جي شاندار ماضي، تهذيب، ۽ فن جي عظمت جو جيئرو جاڳندو ثبوت آهي.