حضرت شاھ عبداللطيف ڀٽائي: سنڌ جو عظيم صوفي شاعر

حضرت شاھ عبداللطيف ڀٽائي رحمة الله عليه سنڌ جو اهو عظيم صوفي شاعر ۽ مفڪر آهي، جنهن کي ”سنڌ جو تاج“ ۽ ”لطيفِ ثاني“ چيو ويندو آهي. سندس شاعري رڳو لفظن جو مجموعو ناهي، پر اها سنڌ جي تهذيب، ثقافت، روحانيت ۽ حب الوطنيءَ جو هڪ بي مثال دستاويز آهي.
شاھ عبداللطيف ڀٽائيءَ جي شاعريءَ جو مجموعو ”شاھ جو رسالو“ سڏجي ٿو. هن پنهنجي شاعريءَ ۾ سنڌ جي عام ماڻهن، ماروئڙن، هارين ۽ پورهيتن جا قصا بيان ڪيا آهن. سندس شاعريءَ جا خاص پهلو هي آهن:
عشقِ الاهي: لطيف سائينءَ جو پيغام بنيادي طور تي الله تعاليٰ جي وحدانيت ۽ ان سان محبت جو پيغام آهي.
انسانيت: پاڻ رنگ، نسل ۽ مذهب جي فرق کان مٿانهون ٿي انسانيت سان محبت جو درس ڏنائون.
سورمين جو ڪردار: شاهه صاحب پنهنجي سرن ۾ عورتن (سسئي، مارئي، نوري وغيره) کي بهادري ۽ صبر جي علامت طور پيش ڪيو آهي.
حب الوطني ۽ وطن سان محبت:
شاھ عبداللطيف ڀٽائيءَ جي شاعريءَ جو هڪ وڏو حصو حب الوطني (پنهنجي وطن سان محبت) تي ٻڌل آهي. هن رڳو روحاني ڳالهيون نه ڪيون، پر سنڌ جي مٽيءَ، سنڌو درياءَ، هتي جي پکين ۽ ٻولين سان به بيحد پيار ڪيو.
مارئيءَ جو ڪردار: ”سر مارئي“ حب الوطنيءَ جو عظيم مثال آهي. جڏهن عمر بادشاهه مارئيءَ کي محل ۾ قيد ڪري ٿو، تڏهن مارئي پنهنجي ملير ۽ پنهنجي غريب ماروئڙن جي سادگيءَ کي سون ۽ محلن تي فوقيت ڏئي ٿي. اهو لطيف سائينءَ جو پنهنجي وطن سان وفاداريءَ جو پيغام هو.
سنڌ لاءِ دعا: شاهه صاحب پنهنجي مشهور دعا ۾ فرمائي ٿو:

[POEM]
سائينم سدائين، ڪرين مٿي سنڌ سڪار،
دوست مٺا دلدار، عالم سڀ آباد ڪرين.

هن دعا مان ظاهر ٿئي ٿو ته شاهه صاحب نه رڳو سنڌ جي خوشحالي چاهي ٿي، پر پوري انسانيت (عالم سڀ) جي آباديءَ لاءِ دعاگو رهيو.

جدوجهد ۽ پيغام:
شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ جي جدوجهد ڪنهن سياسي عهدي لاءِ نه، پر شعور جي بيداريءَ لاءِ هئي. هن ان وقت جي ظالم حاڪمن ۽ سماجي ناانصافين خلاف پنهنجي ٻوليءَ ۽ ڪردارن ذريعي آواز اٿاريو. هن سنڌي ماڻهن کي سيکاريو ته پنهنجي مٽيءَ سان ڪيئن جڙيل رهجي ۽ مشڪل حالتن ۾ به ڪيئن همت نه هارجي.